Sinds de uitvinding van het zelfportret tot aan het succes van ‘How can I make this about me’, is er één ding vrij duidelijk: wij mensen houden van onszelf en daar maken we dan ook graag foto’s van. Héél veel foto’s.

Maar waar komt deze neiging toch vandaan? En is het schadelijk voor jezelf? Goede en Terechte Vragen! Wij duiken samen dieper in de wereld van de zelfportretten.

Wanneer is de selfie ontstaan?

Schilders met een zelfportret waren eigenlijk de eerste selfiemakers. Aan het begin van de renaissance worden schilders steeds meer als kunstenaars dan als ambachtslieden gezien. De betere status van schilders bracht ze ertoe ook zichzelf tot in de eeuwigheid te verwezenlijken. Het vervaardigen van zelfportretten droeg daarnaast bij aan hun bekendheid en reputatie. Dubbel voordeel dus. Er zijn verschillende soorten zelfportretten. Zo waarheidsgetrouw mogelijk, verwerkt in een kunstwerk of meer gericht op emotie, zoals Van Gogh bijvoorbeeld deed. Waar wij jaren later Snapchat filters voor nodig hebben, hadden deze schilders dit al lang bedacht!

Wat zeggen selfies over de maker?

Let op, we gaan even generaliseren. Voel je dus vooral niet (of wel, kijk maar) aangesproken door de volgende punten. Volgens psychologen Mark D. Griffiths en Janarthanan Balakrishnan en hun onderzoek uit 2017 bestaat er daadwerkelijk zoiets als ‘selfitis’. Een ziekelijk neiging om jezelf te fotograferen en dit te delen met iedereen op sociale media. Mensen die hier gevoelig voor zijn, hebben vaak een laag zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen en zijn continu op zoek naar bevestiging van anderen. Je wil met een selfie vaak aantonen hoe leuk en spontaan je bent, maar een selfie is per definitie nooit spontaan. Vrij tragisch allemaal dus. Maar geen zorgen, want iedereen, inclusief mijzelf, heeft zich hieraan schuldig gemaakt. Je moet je pas zorgen gaan maken vanaf zes selfies per dag die je daadwerkelijk post. Er is dus nog speelruimte voor de meesten.

Maar zijn selfies dan gevaarlijk?

Bij de meeste mensen zal het met ‘selfitis’ dus wel meevallen. En echt gevaarlijk voor je mentale welzijn is het dus ook niet. Maar selfies zijn wel op een hele andere manier vrij gevaarlijk. Er overlijden namelijk een hoop selfiemakers: ruim veertig mensen per jaar. De selfie is zo al dodelijker dan bijvoorbeeld de haai. De meeste selfiemakers sneuvelen door van een klif of trap te vallen of door een selfie proberen te maken met een trein op de achtergrond. Russische autoriteiten waarschuwen zelfs actief geen selfie te maken met een pistool of in een hoogspanningsmast. Schijnt gevaarlijk te zijn.

Mogen we dan geen selfies meer maken?

Wees gerust, je mag gewoon selfies blijven maken. Als het maar niet te vaak is en zolang je het niet vanaf gevaarlijke plekken doet. Dan zit je helemaal goed. En vooruit, laat die cliché vakantiekiekjes van jezelf voor de Eiffeltoren ook achterwege. Je zal verbaasd zijn hoeveel mooie dingen je op de foto kan zetten, zonder driekwart van het beeld met je eigen hoofd te vullen. Welke selfie wel altijd nog kan? Goede vraag! Wat dacht je van een foto van jezelf terwijl Max Verstappen wereldkampioen wordt? Origineel ook!

Erik